Tìm hiểu về chùa Đồng Quan – Hải Phòng

Chia sẻ bài viết

Cùng Cẩm nang Hải Phòng tìm hiểu về chùa Đồng Quan tại Hải Phòng nhé

Tìm hiểu về chùa Đồng Quan – Hải Phòng

Chùa Đồng Quan là một địa điểm tâm linh nổi tiếng của người dân Hải Phòng nói chung và của huyện Vĩnh Bảo nói riêng. Chùa Đồng Quan không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn mang những ý nghĩa to lớn trong đời sống tinh thần của người dân huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Cùng Cẩm nang Hải Phòng tìm hiểu về chùa Đồng Quan tại Hải Phòng nhé.

Địa điểm và ý nghĩa của chùa Đồng Quan

Chùa Đồng Quan còn có tên chữ là Bảo Quang Tự. Chùa Đồng Quan có địa chỉ tại xã Dũng Tiến, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng. Ngôi chùa có địa chỉ cách trung tâm thành phố khoảng 30km về hướng Tây.

Chùa Đồng Quan nằm tại một vị trí đất cao ráo và cách không xa khu dân cư. Chùa có tên chữ là Bảo Quang Tự với ý nghĩa: “Bảo” mang ý nghĩa là kho báu giữa đất trời, trong lòng người, tính thiện trời ban cho là kho báu; “Quang” mang ý nghĩa là ánh sáng mặt trời. Từ đó “Bảo Quang “ mang ý nghĩa là sự hưng thịnh của đất trời mang đến cho con người.

Lịch sử chùa Đồng Quan

Căn cứ vào tấm bia còn lưu giữ trong nội thất của ngôi chùa, chùa Đồng Quan được khởi công xây dựng vào năm Sùng Khang (1572), đời vua Mạc Mậu Hợp, vị vua thứ 5 của vương triều Mạc.

Theo nhân dân địa phương, người có công đầu hưng công khởi dựng ngôi chùa Đồng Quan (Bảo Quang Tự) quy mô lớn là hai bố con vị thành hoàng làng Phạm An Khê và Phạm Viết Kính. Ngoài ra còn có sự hưởng ứng của đông đảo thiện nam tín nữ thập phương, sự đóng góp của nhiều thân vương, quận công tước hầu, bá, các phi tần, công chúa có tên tuổi trong Vương triều Mạc đương thời. Tương truyền, để xây dựng được ngôi chùa có quy mô lớn như vậy, mọi vật liệu như gỗ, đá đều được chuyển theo đường sông từ tận kinh đô Thăng Long về.

Kiến trúc chùa Đồng Quan

Chùa Đồng Quan có mặt chính của quay về hướng Nam, nơi đây vẫn còn giữ nguyên ngôi đình thờ hai vị thành hoàng họ Phạm và miếu thờ bản địa. Trải qua nhiều biến cố lịch sử giữa hai triều Lê – Mạc, ngôi chùa đã không còn được nguyên trạng như lúc ban đầu. Tuy nhiên, hiện tại ngôi chùa vẫn còn toà tiền đường, gian Phật điện kiểu chữ "đinh" và nếp nhà tổ hình chữ "nhất". Chùa được kết cấu bởi 6 hàng vì kèo, tạo thành ba gian hai chái. Đây là một trong số ít các công trình kiến trúc tôn giáo mang dấu ấn văn hoá nhà Mạc cuối thế kỷ XVI trên đất Hải Phòng.

Về mặt giá trị văn hoá, chùa Đồng Quan sở hữu một số lượng tượng tháp không nhiều. Tuy nhiên, các pho tượng này đều là những tác phẩm điêu khắc có giá trị tiêu biểu cho một giai đoạn phát triển của lịch sử mỹ thuật Việt Nam.

Cách bày trí nội thất chùa Đồng Quan hết sức độc đáo. Toà Phật điện (hậu cung) gồm 4 hàng tượng thấp dần từ trong ra ngoài. Bộ tượng tam thế ở vị trí cao nhất, tiếp theo là hàng tượng A di đà, hàng tượng Ngọc Hoàng và Nam Tào, Bắc Đẩu. Phía trên toà tam bảo đặt bộ thập điện minh vương. Toà tiền đường phía tả gian bày bài vị thành hoàng họ Phạm có công xây dựng chùa, phía hữu gian đặt vị tượng Bồ Tát Huyền Quang tổ sư. Hai gian hồi đốc đặt tượng hộ pháp. Hai pho tượng hộ pháp nằm trong chư vị kim cương bảo vệ luật pháp, răn rạy phật tử tránh làm điều ác, khuyến khích mọi người sống từ bi. Cả hai pho tượng đều mang dáng dấp một võ tướng, thân thẳng đứng dựa trên mình con mãnh sư nhe răng nhọn sắc. Đầu hai vị tướng đội mũ trụ thiên, diềm mũ sát khuôn mặt là đường gờ nổi viền vàng, giữa gờ có cụm là cách điệu. Diềm trên là hàng mặt trời với những ngọn đao lửa bốc lên. Điểm xuyết trong mảng trang trí trên mũ là những bông cúc và mặt trời. Vị tượng Hộ Thiện mặt trắng, tay trái cầm minh châu, tượng mặc áo giáp trụ bối tử (mảng che trước ngực) ở hai bên thêu nổi hình rồng uốn tròn, giữa gắn hình hoa cách điệu, cổ áo hai nếp viền hình lá sen, áo giáp trụ che kín thân hình, sư tử có tai xoè như tai trâu, mặt tròn lồi, lỗ mũi rộng. Đây là một trong những pho tượng hộ pháp bằng đất có niên đại sớm nhất ở nước ta hiện nay.

Ngoài ra, còn phải kể đến bộ tượng thập điện minh vương gồm 10 pho tương tự như nhau: chất liệu đất, đặt dọc hai bên toà tam bảo, tượng đội mũ “bình thiên” trong tư thế thiết triều. Tiếp đến là tượng Ngọc Hoàng và Nam Tào, Bắc Đẩu. Tượng Ngọc Hoàng ngồi giữa mang dáng dấp một vị vua. Tượng ngồi trên bệ hình trụ, một mặt là hình thang cân như bộ tượng “Thập điện minh vương”. Đáng chú ý là pho tượng Đức tam tổ Huyền Quang. Tượng đặt trên ban thờ gian hữu quan toà tiền đường.

Với những kiến trúc và cảnh quan đặc sắc, chùa Đồng Quan được coi là di sản văn hoá phản ánh tâm lý, tín ngưỡng tôn giáo của địa phương Đồng Quan nói riêng và của người dân Hải Phòng nói chung. Ngày mùng 4/8/1992, chùa Đồng Quan đã được Bộ Văn hoá thông tin ra quyết định xếp hạng di tích lịch sử văn hoá.