Khám phá Hải Phòng (phần 45): Gốm sứ Dưỡng Đông

Chia sẻ bài viết

Trải qua bao biến cố thăng trầm cùng thời gian, có lúc mai một nhưng cái tên Gốm sứ Dưỡng Đông vẫn tồn tại, phát triển mạnh mẽ.

Khám phá Hải Phòng (phần 45): Gốm sứ Dưỡng Đông

Trải qua bao biến cố thăng trầm cùng thời gian, có lúc mai một nhưng cái tên Gốm sứ Dưỡng Đông vẫn tồn tại, phát triển mạnh mẽ.

Trải qua thăng trầm cùng thời gian

Được mẹ thiên nhiên ưu ái ban tặng thời tiết, vùng đất phù hợp, làng Dưỡng Đông phát triển nghề làm gốm từ hàng trăm năm trước. Chất lượng gốm sứ làng Dưỡng Đông không hề thua kém bất kì sản phẩm từ làng gốm nào, kể cả Bát Tràng (Hà Nội). Thậm chí, có thời kì, sản phẩm bộ ấm chén da Chu của làng gốm Dưỡng Động nổi tiếng khắp mọi nơi.

Không chỉ sản xuất phục vụ trong nước mà còn xuất khẩu đến nhiều quốc gia trên thế giới. Đồ gốm sứ của làng Dưỡng Đông có vẻ đẹp tự nhiên, sang trọng, không hề pha trộn bất cứ phẩm màu nào.

Bí quyết làm gốm được truyền từ đời này sang đời khác, từ đời cha ông đến đời con cháu tiếp nối, tên tuổi làng gốm Dưỡng Đông ngày càng được nhiều người biết đến. Dù trong giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp, bom đạn chiến tranh thì làng nghề vẫn đỏ lửa.

Sản phẩm của làng gốm Dưỡng Đông luôn được nhiều người ưa chuộng, khẳng định được chỗ đứng trong thị trường dù ở giai đoạn khó khăn nhất. Hàng nghìn người dân luôn miệt mài cày ngày cày đêm để tạo ra sản phẩm gốm sứ, mang giá trị kinh tế cao. Không chỉ vậy, người dân còn kết hợp sản xuất ống thoát nước để phục vụ cho ngành xây dựng.  

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, làng nghề gốm sứ Dưỡng Đông cũng phải chịu cảnh khó khăn chung của ngành thủ công. Năng suất càng ngày giảm, sản phẩm ít hơn, phải cạnh tranh với nhiều sản phẩm đối thủ. Vào những năm 90, ống sành thoát nước bị thay thế bởi sản phẩm ống bằng nhựa, thép nên làng gốm sứ Dưỡng Đông dần bị mất thị trường.

Một số thợ giỏi vì không có việc nên phải bỏ làng đi, làm cho làng khác. Một số người khác thì tìm cách mưu sinh bằng nghề kinh doanh, xây dựng, buôn bán,... Đến cuối những năm 90, làng chỉ hoạt động cầm chừng, các nhà xưởng được trưng dụng vào việc khác.

Trải qua thăng trầm cùng thời gian

Quyết tâm giữ lửa cho làng nghề gốm

Trước thực trạng làng nghề có nguy cơ cao biến mất, một người con yêu quê hương quyết tâm hồi sinh làng nghề gốm truyền thống. Dù có trải qua bao biến cố, thăng trầm nhưng anh Vũ Đức Huy vẫn không từ bỏ nghề làm gốm.

"Thuở nhỏ, tôi được ông bà, cha mẹ dạy nghề làm gốm nên nghề gắn bó với tôi như máu thịt. Do đó, chứng kiến làng nghề mai một dần làm tôi thấy buồn và mong muốn có thể khôi phục làng nghề thuở đó." Để thực hiện điều đó, anh đã đi đến nhiều làng nghề gốm sứ nổi tiếng học hỏi bí quyết. Vài năm sau đó, anh trở về quê hương gây dựng cơ sở sản xuất gốm, sứ chất lượng.

Vượt qua bao khó khăn, anh từng bước cố gắng hồi sinh phát triển nghề gốm của quê hương. Anh mượng lại cơ sở vật chất cũ, mua sắm đồ nghề, xây dựng lò nung, mời thợ giỏi có tâm huyết cùng về làng phát triển sản xuất. Anh tích cực vận động thanh niên trong làng cũng bắt tay với nghề cha ông, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm của mình cho moi người.

Không chỉ muốn hồi sinh lại đặc điểm riêng của gốm Dưỡng Đông, anh còn muốn tạo ra nét khác biệt, mới lạ để thu hút khách hàng. Cơ sở sản xuất của anh được đầu tư thêm nhiều máy móc hỗ trợ để tăng năng suất sản xuất, giảm ô nhiễm môi trường.

Tuy rằng, nghề gốm sứ của làng Dưỡng Đông đang dẫn hồi sinh nhưng để mở rộng thị trường, tăng thị phần thì cần sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền, địa phương cùng với người dân làng trong việc nối truyền tinh hoa cha ông, nâng cao chất lượng sản phẩm,...