Khám phá Hải Phòng (phần 12): Khu di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm

Chia sẻ bài viết

Nếu đã tới Hải Phòng bạn không thể không tham quan khu di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm tại huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng.

Khám phá Hải Phòng (phần 12): Khu di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm

Hải Phòng là nơi sản sinh rất nhiều nhân tài cho Việt Nam. Trong đó, nổi bật nhất phải nói tới Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông là nhà văn hóa lỗi lạc của thế kỷ 20, được nhiều người nể trọng. Để tưởng nhớ và khắc ghi những đóng góp to lớn của Nguyễn Bỉnh Khiêm cho đất nước đặc biệt là vùng đất Hải Phòng, con cháu và dân làng tại quê hương ông đã xây dựng một khu di tích bao gồm nhiều hạng mục để thờ cúng và trưng bày những hiện vật về thân thế, sự nghiệp của ông. Nơi đây đã và đang trở thành địa điểm du lịch nức tiếng cả nước và đón tiếp hàng nghìn khách du lịch hàng năm.

Vài nét về Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm

Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585) được sinh ra trong một gia đình vọng tộc tại thôn Cổ Am, huyện Vĩnh Lại, tỉnh Hải Dương (nay là huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng). Ông có tên húy là Văn Đạt, tự là Hanh Phủ và lấy tên hiệu là Bạch Vân cư sĩ, được các môn sinh tôn là Tuyết Giang phu tử. Vào năm 1535, Nguyễn Bỉnh Khiêm thi đỗ Trạng Nguyên và ra làm quan dưới triều đình nhà Mạc, được giữ chức Tả thị lang. Năm 1543, trước cảnh tham quan lộng hành, người dân lầm than, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã dâng tấu xin trảm 18 đình thần biến chất, mưu phản nhưng không được nhà vua chấp thuận. Sau sự kiện này, ông bèn cáo quan về quê, lập am Bạch Vân, mở trường dạy học, làm thơ và nghiên cứu kinh sử. Học trò của ông nhiều người đã trở thành danh tướng và Trạng Nguyên. Ta có thể kể tới Phùng Khắc Khoan, Lương Hữu Khánh, Nguyễn Quyền… Không những vậy, Nguyễn Bỉnh Khiêm còn là nhà triết học lớn của Việt Nam. Đặc biệt, ông tinh thông thuật số và được dân gian kính trọng, suy tôn là “nhà tiên tri” số một đất Việt. Hàng loạt những lời tiên tri của ông được hậu thế và người đời coi trọng và gọi là “Sấm Trạng Trình”.

Khu di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm

Bước qua cổng tam quan với ba chữ hán “Trung Am Từ” (đền Trung Am), ta sẽ đến với khu đền chính thờ Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đền có diện tích 4ha được xây sau khi Trạng Trình mất, gồm 3 gian được lập trên nền nhà cũ của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đây cũng là nơi đặt tượng và bài vị của Trạng Trình. Tượng của ông được làm bằng gỗ trong thế ngồi trên ngai, mình mặc áo rồng vua ban, đầu đội mũ cánh chuồn, tay phải cầm cuốn sách giơ lên như đang giảng đạo thơ cho các học trò. Phía trước đền là hồ Thái Nhâm, rộng khoảng 1.000m2, trên khoảng đất ở giữa hồ có cầu bắc qua và tấm bia đá được làm vào năm Vĩnh Hựu nhà Lê (1936) ghi lại quá trình và tên những người đóng góp dựng đền.

Phía sau đền có 3 gian nhà lợp ngói, mô phỏng lại am Bạch Vân, nơi Trạng Trình đã từ quan về quê và dạy học, làm thơ. Gần am Bạch Vân là tượng Nguyễn Bỉnh Khiêm cao 5.7m, nặng 8.5 tấn được làm bằng đá Granit với tư thế ngồi, tay cầm bút, tay cầm sách, y phục nhà Nho, cốt cách giản dị. Bên cạnh đó, ta có thể thấy 2 bức phù điêu được thiết kế công phu, hoàn chỉnh, mỗi bức cao hơn 5m, dài hơn 20m. Bức thứ nhất nói về cuộc đời, sự nghiệp của Trạng Trình từ bé tới lúc cuối đời. Bức thứ hai diễn tả giai đoạn lịch sử của địa phương khi thực dân Pháp xâm lược cho tới nay.

Cách không xa khu vực đền thờ Nguyễn Bỉnh Khiêm chính là phần mộ của cụ Nguyễn Văn Định, thân sinh của Trạng Trình. Ngoài ra còn có tháp Bút Kình Thiên, tương truyền là do học trò dựng lên để ca ngợi tài năng của Nguyễn Bỉnh Khiêm; chùa Song Mai; đền thờ bà Minh Nguyệt – vợ thứ của Trạng Trình; di tích Quán Trung Tân… Đặc biệt nhất phải kể tới vườn tượng trong khuôn viên của di tích, diễn tả lại cuộc đời, cảnh dạy học khi xưa của Nguyễn Bỉnh Khiêm, giúp tạo nên một khung cảnh thật bình dị, sống động.

Ngày nay, khu di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm được xây dựng khá khang trang và là nơi tổ chức các sự kiện kỷ niệm lớn như ngày sinh (10/4 Âm Lịch) và ngày mất (28/11 Âm Lịch) của danh nhân văn hóa Nguyễn Bỉnh Khiêm. Vào những dịp này, nơi đây thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước tới dâng hương.