Dẻo thơm nếp xoắn Tân Trào: Ai ăn một lần, cả đời khó quên

Chia sẻ bài viết

Trải qua nhiều thăng trầm, hình ảnh cây lúa nếp xoắn vẫn gắn bó với người dân xã Tân Trào. Hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, được phù sa bồi đắp, cây lúa nếp xoắn Tân Trào đẻ nhánh khỏe, bám chắc đất, cho ra hạt lúa căng mẩy, độ đồng đều cao.

Dẻo thơm nếp xoắn Tân Trào: Ai ăn một lần, cả đời khó quên

Giữ gìn nghề trồng lúa truyền thống

Mỗi khi về xã Tân Trào, Kiến Thụy vào cuối tháng 9, ai cũng ấn tượng với cánh đồng lúa mênh mông, xanh mướt như báo hiệu một mùa vụ bội thu sắp đến. Khi được hỏi về nguồn gốc của lúa nếp, kể cả các cụ già cũng không thể biết được giống lúa nếp xoắn có ở xã từ khi nào.

Mọi người chỉ nhớ rằng từ năm 80 thế kỉ trước, bà con nông dân tự truyền nhau giống lúa nếp xoắn để trồng. Giống lúa nếp xoắn hợp khí hậu, thổ nhưỡng, được phù sa bồi đắp nên phát triển nhanh, đẻ nhánh khỏe, bám đất tốt, sức đề kháng cao. Từ đó, giống lúa nếp xoắn được trồng rộng rãi trong làng đến tận ngày nay.

Giữ gìn nghề trồng lúa truyền thống

Gắn bó với giống lúa nếp xoắn

Dù nhiều địa phương khác đã chuyển sang trồng giống lúa mang hiệu quả kinh tế cao hơn nhưng người dân xã Tân Trào vẫn một lòng chung thủy với giống lúa nếp xoắn. Trước đây, người dân thường gọi giống lúa này là "nếp Thái Bình" vì có một số đặc điểm tương tự.

Khi xây dựng thương hiệu nếp xoắn Tân Trào, ông Vũ Bá Quyết - đại diện Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Tân Trào - quyết tìm giống lúa gốc. Tổng công ty giống cây trồng Thái Bình phản hồi rằng họ chưa từng lai giống lúa này. Người dân xã Tân Trào tự gieo giống trồng theo kinh nghiệm, quy mô của gia đình.

Đất Tân Trào là loại đất phèn mặn sâu trũng, thuộc vùng ven biển nên giống lúa Trân Trào có khả năng thích nghi cực tốt. Khác với giống lúa thông thường, lúa Tân Trào có những ưu điểm sau:

- Cây lúa cao ngang bằng người trưởng thành, sinh trưởng trong 150-160 ngày một vụ.

- Giống lúa để năm này đến năm khác mà không bị biến chất.

- Cây lúa nếp xoắn đẻ nhánh khỏe, gốc, rễ bám chắc, chống bão, kháng sâu bệnh tốt, chống bệnh bạc lá, khô vằn,...

Nhờ những ưu điểm trên, dù điều kiện thời tiết khắc nghiệt nhưng giống lúa nếp xoắn luôn giữ sản lượng và chất lượng tốt nhất huyện Kiến Thụy. Mỗi dịp Tết đến mà muốn biếu gạo nếp ngon làm quà thì người ta thường tìm về xã Tân Trào, huyện Kiến Thụy.

Gắn bó với giống lúa nếp xoắn

Mang lại giá trị kinh tế cao

Để có một vụ nếp lúa xoắn bội thu, người dân xã Tân Trào phải vất vả chăm nom gần 6 tháng ròng. Do đó, người dân thường khai thác triệt để các công dụng của lúa để phục vụ gia đình và tạo sản phẩm để bán. Muốn thóc và rơm nguyên vẹn, người dân thường tuốt thủ công.

Cây lúa nếp xoắn Tân Trào đều có bông lúa to, hạt nhiều đều, căng mẩy, màu trắng đục, ít bị vỡ. Mùi hương của hạt nếp xoắn thoang thoảng đặc trưng, hạt dẻo, thơm hơn các giống nếp ở vùng khác.

Nhiều người từng thưởng thức cốm nếp xoắn Tân Trào đều gật gù khen và bảo rằng dù là "cốm làng Vòng" cũng chẳng thể sánh bằng. Xôi nếp xoắn mềm dẻo, thơm, không bị khô cứng dù để cả ngày dài. Lấy lúa nếp xoắn làm bánh chưng thì chất lượng bánh vẫn ngon dù để khoảng nửa tháng. Chổi làm từ rơm nếp xoắn cũng rất bền, chắc, quét sạch.

Nhận thấy giá trị kinh tế của giống lúa này, các cơ quan cấp ngành địa phương đều triển khai nhiều hoạt động với mục đích giữ gìn và phát triển giống lúa. Viện Khoa học và Nông nghiệp Việt Nam từng bước phục tráng giống lúa nếp xoắn Tân Trào, cải thiện giống lúa để tăng đề kháng, giảm thời gian sinh trưởng...

Hiện nay, sản phẩm nếp xoắn Tân Trào được Cục Sở hữu trí tuệ công nhận bảo hộ nhãn hiệu "Nếp xoắn Kỳ Sơn - Tân Trào". Đồng thời, sản phẩm nếp xoắn cũng được bảo hộ, gắn mắc tem truy xuất nguồn gốc, tránh bị sản phẩm lúa kém chất lượng trà trộn vào.